Paniekaanvallen en paniekstoornis

"Ik ga gewoon boodschappen doen in de supermarkt om de hoek. Terwijl ik in de rij voor de kassa sta, breekt het zweet me plotseling uit, ik zie niet goed meer, mijn hart bonst in mijn keel, de kracht trekt weg uit mijn benen. Achter me groeit de rij mensen aan. Het liefst wil ik wegrennen maar ik kan geen kant op. Ik ben bang dat iedereen aan me kan zien hoe ik me voel. Als ik eindelijk aan de beurt ben, reken ik met trillende handen af."

In Nederland heeft 10% van de mensen wel eens een paniekaanval gehad. Een hele angstige ervaring! Een paniekaanval wordt gekenmerkt door plotseling opkomende hevige angstgevoelens die voorafgegaan worden door lichamelijke verschijnselen.
De volgende verschijnselen gaan vaak vooraf aan de paniek: ademnood, hartkloppingen, pijn op de borst, misselijkheid, duizeligheid, trillen of beven, hevig transpireren en depersonalisatie (het gevoel buiten de werkelijkheid te staan).
Deze fysieke symptomen zijn ongevaarlijk en o.a. het gevolg van een verstoorde (stress)hormoonhuishouding en een overactief serotoninesysteem. Door een verkeerde interpretatie van de symptomen, ontstaat paniek: je denkt een hartaanval mee te maken, de controle over jezelf te verliezen, flauw te vallen, gek te worden of zelfs dood te gaan.

Angst voor de angst
Zo'n eerste paniekaanval is absoluut een hele angstige en nare ervaring. Zeker als er meer aanvallen volgen, kun je een paniekstoornis ontwikkelen: angst voor de angst. Elke volgende situatie die lijkt op de omstandigheden van de eerste aanval (een onbewuste associatie kan daarbij al genoeg zijn) wordt direct 'herkend' als 'gevaar', waarna een volgende aanval optreedt. Je kunt uiteindelijk ook situaties gaan mijden waarvan je verwacht dat daar het risico van een nieuwe paniekaanval bestaat, bijvoorbeeld de supermarkt, bioscoop, openbaar vervoer. Bij sommige mensen kan dit vermijdingsgedrag tot extreme beperking van de levensruimte leiden. Als je dan ook angst ontwikkelt voor bepaalde situaties of plaatsen waaruit je moeilijk weg kunt of waar mogelijk geen hulp aanwezig is als je onverwacht een paniekaanval krijgt, spreken we van agorafobie.

Vermijdings- of beveiligingsgedrag houdt de paniekstoornis in stand of verergert deze nog. Het is dus heel belangrijk om dit te identificeren en - in hele kleine stapjes - te doorbreken.
Met de juiste begeleiding kan een paniekstoornis vaak sterk verbeteren. Omdat ik persoonlijk met de klachten bekend ben, hoeft mijn cliŽnt weinig uit te leggen. Uit ervaring weet ik dat herkenning en erkenning bij dit soort klachten van groot belang zijn voor een succesvolle behandeling.

Doel van mijn begeleiding
- verkennen, herkennen en erkennen van de klachten. Hierbij speelt mijn
  ervaringsdeskundigheid een belangrijke rol.
- educatie over paniekaanvallen;
- eerste hulp/tips bij klachten;
- een inventarisatie van misinterpretaties, catastrofale gedachten en
  overtuigingen,
  vermijdings- en beveiligingsgedrag;
- de vicieuze cirkel van de paniekaanval;
- wat ging er aan de klachten vooraf: inzicht in achterliggende oorzaken;
- hoe ga je om met gevoelens en emoties zoals b.v. boosheid;
- leefstijl;
- experimenteren - in kleine stapjes - met het vergroten van je leefruimte;
- omgaan met terugval.